Nunatsinni inuussutissarsiornermi suliffeqarfiit suleqatigiinnissamut Narsarsuullu ineriartornissaanut piareersimapput

Helle Binzer-imit

Amerikarmiut Narsarsuarmi sakkutooqarfissaannik nutaamik pilersaarutit oqallisigineqalerput. Kisianni nunarsuarmi politikki sillimaniarnerlu pillugit apeqqutit kisimik Sulisitsisuni pineqanngillat Pineqartoq aamma tassaavoq aningaasaliinerit ingerlatsinerillu tamassuma malitsigisai najukkami innuttaasunut aamma Kalaallit Nunaanni suliffeqarfimmut qanoq naleqalersitsisinnaanersut.

USA isumaqatigiissutikkut nutaakkut Narsarsuarmi aamma Mestersvigimi sakkutooqarfinnik pilersitsinissamut periarfissinneqarpoq. Isumaqatigiissut peqatigitillugu USA-mi oqartussat sakkutooqarfinnik pilersitsinermi pilersuisunik, ingerlatsinermi sullissisunillu Kalaallit Nunaanneersunik annertunerpaamik atuinissaannik aalajangersakkamik imaqarpoq

Tamannarpiaq pissutigalugu, amerikarmiut nunatsinniinnerat annertusissanersoq kisimi oqallisigineqannginnissaa pingaartuuvoq, aammali suliniutit nunatsinni suliffeqarfinnik pilersitsinissaq, nutaanik piginnaasaqalernissaq piffissamilu sivisuumi inuussutissarsiutinik ineriartortitsinissaq Kalaallit Nunaata qanoq qulakkiissaneraa oqallisigineqartariaqarpoq.

Isumaqatigiissut Sulisitsisuni annertuumik iluarisimaarneqarpoq.

"Artikili 4, imm. 4 nunatsinni suliffeqarfiit naleqalersitsinerit ilagissagaat akuersaarneqarnera pissutigalugu pingaartuuvoq. Aningaasaliinissat Kalaallit Nunaanni naleqalersitsivissappata suliffeqarfiit, piginnaasaqalersitsineq niuernermilu periarfissat nunatsinnit aallaaveqartariaqarput, Inuussutissarsiortut anguniakkamut tassunga tapersiissasut anguniagaavoq,” Aqqaluk Abelsen Sulisitsisuni Nunap Immikkoortuani  Kujataani siulittaasoq oqarpoq.

Aamma nunatsinnit aallaaveqarnissaq pillugu suliffeqarfimmit 60° North Greenland, Kalaallit Nunaanni sanaartortuusoq, nassiussassanik aaqqissuisartuusoq qaartiterisartuusorlu isumalluartoqarpoq. Suliffeqarfik Malik Vahl Rasmussen-imit aqunneqarpoq aammalu Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiortut suleqatigiinnerisa naleqalersitsisarnerisalu annertusarnissaanik suliniuteqarpoq.

"Kalaallit Nunaata Kujataani aatsitassarsiortunik suleqateqarnitsigut najummi inuussutissarsiortut annertuumik akuunerat misigaarput. Suliffeqarfiit amerlasuut suliaqarnissamik piginnaasanik suleqatiginnikkusussuseqarnermilu takutitsinikuupput. Tamanna amerlasuut immaqa isumaqarnerannit Kalaallit Nunaata sunniuteqarluarneranik uannut takutitsivoq. Nunatsinnik nutaanik suliniuteqartoqaleraangat, inuussutissarsiortut akisussaalernissamut aaqqiissutissanullu tapersiinissamut piareersimasarput,” Malik Vahl Rasmussen 60° North Greenland-imi pisortaq oqarpoq.

Narsarsuarmi nunaqarfiup maannakkut angissusaanut sanilliullugu suli annertungatsiartumik attavilersuuteqarpoq inissiaqarlunilu. Narsarsuaq Qaqortumi mittarfiup nutaap kinguneranik allanngortitsinerup kingorna periarfissat nutaat isiginiarneqarnikuupput, taamaammallu aningaasaliinerit ingerlatsinerillu nutaat nutaanik ineriartortitsinermut suliffissaqartitsinermut sumiiffimmullu nunassinnissamut tapersiisinnaapput. Periarfissat taakku Kalaallit Nunaata, Danmarkip aamma USA-p nutaamik isumaqatigiissuteqarnerisigut ammaanneqarput.